UITNODIGING
Orchideeënwandeling Snoekengracht zondagnamiddag 3 mei met onthulling paneel: Red de natuur in je buurt en Orchideeënwandeling Aardgat zaterdagavond 2 mei.

Achtergrondtekst met regionale voorbeelden zie onderaan dit bericht


Zaterdagavond 2 mei 2015: Orchideeënwandeling in natuurgebied Het Aardgat (Tienen)

Het verhaal van Het Aardgat is bijzonder boeiend. Een deel van het moeras werd opgevuld in de jaren 1960 tot 1970 met huisvuil. Later werd de ring rond Tienen er dwars doorheen gepland. Dank zij de actie van de Regionale Vereniging Natuur en Landschap (nu: Natuurpunt Oost-Brabant) kon het gebied gevrijwaard worden en door Natuurpunt in beheer genomen worden als natuurreservaat. Deze vrij kleine snipper natuurgebied aan de poort van Tienen herbergt ondertussen een zeer rijke vegetatie gebonden aan kalkhoudende kwel (uittredend bronwater) met veel brede-  en bosorchis, maar ook de parels van de kalkmoerassen zoals paddenrus, addertong enz. Het is een klein Torfbroek in het Tiense met elk jaar nieuwe en unieke soorten dank zij een goed beheer. Topnatuur aan de poort van de stad. Een kleine parel, grotendeels eigendom van de Stad maar als Natuurgebied al 30 jaar ontdekt, waarde gegeven en beheerd door een enthousiaste ploeg vrijwilligers van Natuurpunt. Een bewijs van hoe van onderuit natuur kan gekoesterd worden. In de huidige voorstellen van de administratie zou het Aardgat niet langer erkend kunnen worden als Natuurreservaat omdat de oppervlakte onder de 10 ha is en omdat een deel eigendom is van de Stad. En de nieuwe aanpak stelt dat gemeenten en steden zelf moeten opdraaien voor hun natuurgebieden. Momenteel speelt rond dit gebied zowel de ruilverkaveling Willebringen waar het goedgekeurd ruilverkavelingsplan een fikse uitbreiding van natuurreservaat voorziet. Punt is dat natuur beschermen op papier gemakkelijker is dan het realiseren in de praktijk. Natuurpunt Velpe-Mene zal hierop toezien. Het Aardgat maakt ook deel uit van het Provinciaal Ruimtelijk Uitvoeringsplan Stationsomgeving. Ook hier zal het komende jaar het nodige moeten gedaan worden om van deze kleine maar uiterst waardevolle natuursnipper een veerkrachtig en duurzaam natuurgebied vol biodiversiteit aan de poort van Tienen te maken: niet alleen op een papier maar in de praktijk.

Afspraak: 19u00 tot 22u00, voorkant NMBS-station, Zijdelingsestraat, Tienen
Info: Robin Guelinckx, 0476 53 05 37, robin.guelinckx@inbo.be

Zondagnamiddag 3 mei 2015: Orchideeënwandeling in natuurgebied Snoekengracht (Vertrijk) en onthulling van een paneel: Red de natuur in je buurt, Red de Snoekengracht.

Zondagnamiddag gaat de jaarlijkse Orchideeënwandeling in de Snoekengracht door. De Snoekengracht is bekend vanwege zijn groot aantal bloeiende brede orchissen, ook mei-orchis genoemd. Toen de Regionale Vereniging Natuur en Landschap, nu Natuurpunt Oost-Brabant, in 1976 met het beheer van de Snoekengracht begon, bleven er maar een 7-tal brede orchissen over in een verruigd grasland. Nu is de Snoekengracht, als eerste reservaat in ons werkingsgebied, een voorbeeld van bloemenpracht met een gele zee van bloeiende dotterbloemen en de witte glans van duizenden knolsteenbreek met daartussen de duizenden brede orchissen. In 2012 kon een recordaantal van meer dan 10 000 bloeiende brede orchissen geteld worden. Het voorbeeld van de Snoekengracht bewijst hoe door aankoop en beheer concreet gewerkt wordt aan duurzame biodiversiteit en dit midden in het dorp van Vertrijk (Boutersem). Sinds 1976 wordt dit gebied ook elk jaar gemaaid door een team van enthousiaste vrijwilligers, die ook instaan voor het dagelijks beheer, voor de honderden wandelingen die sindsdien rondgeleid werden in het gebied.  Zonder de actie van NPOB/ Natuurpunt was het gebied nu verdwenen en was er nu een rechtgetrokken Velpe. Nu is het een parel van natuurbeleving en inspiratiebron voor de scholen van Boutersem.
Nu is de Snoekengracht perceel per perceel aangekocht via vrijwillige aankopen uitgegroeid tot een middelgroot reservaat van 35 ha maar we zijn begonnen en jarenlang gewerkt met een perceel van 4 ha. Door de voorstellen dat een reservaat minimum 10 ha moet zijn zou de start van zulk project in de toekomst niet meer mogelijk zijn. Daarenboven wordt de lijst van vegetaties die in natuurreservaten worden opgenomen ook drastisch beperkt tav de huidige lijst. Zo vallen hoogstamboomgaarden en soortenrijke graslanden en akkeronkruidengebieden uit deze lijst. Dit heeft ook gevolgen voor de Snoekengracht.
De Snoekengracht ligt ook binnen de ruilverkaveling Willebringen, waar we resoluut gaan voor een versterking van dit gebied dat ondertussen uitgegroeid is tot een middelgroot reservaat van een 35 ha.
De geschiedenis van de Snoekengracht: lees hier: www.velpe-mene.be/snoekengracht_index.htm

Afspraak: 14u00 tot 17u00, voorkant NMBS-station, Vertrijk. Om 14u wordt een paneel 'Red de Natuur, Red de Snoekengracht' onthuld.
Info: Hugo Abts, 0476 77 70 37, natuurpunt@velpe-mene.be


Zondag 3 mei: Natuurpunt Oost Brabant onthult paneel: Red de natuur in je buurt ter gelegenheid van de Orchideeënwandeling in de Snoekengracht

Red de natuur in je buurt. Met die slogan voert Natuurpunt actie tegen recent opgedoken plannen van de Vlaamse administratie om het natuurbeleid te hervormen. Met acties en een petitie (http://www.natuurpunt.be/petitie-red-de-natuur-je-buurt-nu-het-nog-kan) vraagt Natuurpunt Vlaams minister van Natuur Joke Schauvliege om de plannen van de Administratie bij te stellen. Bekende Vlamingen ondersteunen de actie. Actrice Veerle Baetens betuigt haar steun aan de campagne en heeft het actiebord onthuld in het Torfbroek. Ook op tal van andere locaties in Vlaanderen, maar ook in Midden- en Oost-Brabant worden vanuit een positieve ingesteldheid en bekommernis om vanuit het succesvol model van op vrijwillige wijze reservaten uit te bouwen, aan te kopen en te kunnen beheren actie gevoerd voor de toekomst van natuur in de buurt. Naast Actrice Veerle Baetens hebben ook Lize Feryn, Tine Vandenbrande, Joeri Cortens en Paul Michiels de actie door hun aanwezigheid ondersteund.
In het kader van deze actie wordt zondag een paneel 'Red de natuur in je buurt, Red de Snoekengracht' onthuld.

Toelichtende achtergrondtekst:
In het kader van het nieuwe decreet wordt gewerkt een nieuwe regeling voor de financiering van het natuurbeheer en van de natuurreservaten. De Vlaamse administratie wil de aankoop en het beheer van natuurgebieden drastisch hervormen. Maar de plannen die nu voorliggen, betekenen de doodsteek voor de huidige aanpak van erkende natuurgebieden en het aankopen van natuurgebieden. Ook de natuurgebieden eigendom van gemeenten en andere overheden en in beheer van Natuurpunt zullen op termijn uit de boot vallen voor hun erkenning als natuurreservaat. Dit geldt voor topgebieden zoals vb het Torfbroek (Berg), Aardgat (Tienen), Zwartebos, Hazenberg en Blauwschuurbroek in Bierbeek,  De Maten in Genk, De Maat in Mol of de Gulke Putten in Wingene. Dus ook het oudste Vlaams erkend natuurreservaat 'Het Torfbroek' valt als deze voorstellen realiteit worden uit de boot. Nieuwe zulke samenwerkingen zullen dan ook in de toekomst niet meer mogelijk zijn. Ook de vele kleine natuurgebieden van minder dan 10 ha komen niet langer in aanmerking voor het statuut natuurreservaat als deze plannen doorgaan. Dat betekent dat in Vlaanderen meer dan 96 erkende reservaten zoals Lazerijberg in Diest, Aardgat in Tienen, Zwartenbos en Blauwschuurbroek in Bierbeek, Tafelbos in Lubbeek, Bolwerk in Zoutleeuw, De Raam in Begijnendijk om maar enkele voorbeelden te noemen die kleiner zijn dan 10 ha op termijn hun statuut als natuurreservaat verliezen. Maar ook geen mogelijkheid meer krijgen om verder organisch te groeien tot een groter geheel. Daarenboven valt ook één derde van de totaal beheerde oppervlakte van de huidige erkende reservaten bij Natuurpunt voor heel Vlaanderen uit de boot omdat ze geen Europees Habitat zijn en niet opgenomen zijn in de lijst van Regionaal Belangrijke Biotopen die in het nieuwe systeem in aanmerking komen om erkend te worden als natuurreservaat. In de huidige regeling zijn ze wel in deze lijst opgenomen. Beheerde Hoogstamboomgaarden zoals de Boomgaard van Roosbeek of soortenrijke graslanden en onze beheerde akkers voor de bijna uitgestorven akkeronkruiden of voor graan voor gorzen vallen dan uit de boot. Binnen het kader van de actuele voorstellen is het zeer moeilijk of beter praktisch onmogelijk om nog nieuwe projecten te starten en het aankoopsysteem voor uitbreiding van bestaande reservaten wordt quasi beperkt tot de zoekzones in het kader van de Instandhoudingsdoelen van de Europese Natuur. Daarnaast is er een niet werkbare procedure van toepassing is. Het instrument van Natuurgebied op vrijwillige basis aankopen verliest hierdoor zijn efficiency en slagkracht.
Tot nu toe zijn het enkel nog plannen van de administratie: Natuurpunt en de erkende terreinbeherende verenigingen verzetten zich hier tegen.
De biodiversiteitscrisis gaat onverwijld verder. Alle grote plannen die van boven uit dwingend opgelegd werden in het verleden zoals de Groene Hoofdstructuur, de uitbouw van het Vlaams Ecologisch Netwerk maar ook de groene gewestplanwijzigingen hebben allemaal gefaald. Alleen door de uitbouw, aankoop en beheer van natuurgebieden op vrijwillige basis en duurzame uitbouw van deze natuurreservaten zoals door Natuurpunt in het verleden gebeurd is kon voor een hele reeks soorten de achteruitgang gestopt worden en konden successen geboekt worden. In deze gebieden is de biodiversiteit wel vooruitgegaan. Deze gebieden zijn uitstralingspunten voor de biodiversiteit en voor natuurbeleving in de streek. Zij geven kleur en identiteit aan een streek. Op deze manier konden stapje voor stapje en dit op basis van vrijwilligheid natuurcomplexen ook in Midden- en Oost-Brabant uitgebouwd worden zoals de complexen in de Groene Vallei, De Midden- en Bovendijle met reservaten als Pikhakendonk, Haachts Broek enz, de Demerbroeken en Demerbeemden van Diest tot Wakkerzeel, de Hagelandse Vallei in Centraal Hageland, Aronst hoek, en de Getevallei van Hoegaarden tot Geetbets, in de Velpevallei van Bron met Molensteen en Snoekengracht tot het Paddepoel-Velpevallei complex. Maar nog zovele andere gebieden die in de streek iconen geworden zijn voor biodiversiteit en natuurbeleving. Plaatsen waar de soorten echt gekoesterd worden. De 9 soorten orchideeën in Rosdel na 15 jaar natuurbeheer, de recente vestiging van 11 paar Roodborsttapuit in Paddepoel – allemaal in beheerd natuurgebied- , de gebieden met duizenden orchideeën van de Groene Vallei met Silsombos en Torfbroek over Noord Hageland met Vorsdonkbroek en Papenbroek tot in Zuid Hageland de Snoekengracht en Aardgat zijn daar het bewijs van. Allemaal tot stand gebracht door het aan elkaar breien van vrijwillige aankopen perceel per perceel met inzet van energie en financiële middelen van vele vrijwilligers. En elk jaar de vooruitgang van soorten geteld en vastgesteld als gevolg van het goede beheer. Zulke succesverhalen zullen in de toekomst niet meer mogelijk zijn voor nieuwe projecten als de huidige voorstellen van de Administratie doorgang vinden.
Deze gebieden worden beheerd als erkend reservaat maar vervullen ook een belangrijke functie naar natuurbeleving en recreatief medegebruik. Dit werk moeten we kunnen verderzetten zowel voor natuur in je buurt, regionaal belangrijke biotopen als voor Europese natuur.
Trouwens de realisatie van de Europese natuurdoelen waartoe Vlaanderen door Europa verplicht wordt zou een heel ander en bijna een onmogelijk verhaal geweest zijn zonder de uitbouw van dit reservatennetwerk en de bijdrage aan de Europese doelen die hier reeds gerealiseerd is.

Wij willen deze uitbouw van reservaten op vrijwillige basis en het beheer en de inrichting voor biodiversiteit en natuurbeleving van deze gebieden kunnen verderzetten niet alleen voor de Europese natuur maar ook voor de Vlaamse natuur en voor de natuur in de buurt. We willen deze gebieden kunnen beheren voor biodiversiteit maar ook naar toegankelijkheid en natuurbeleving en ook in de toekomst nog nieuwe projecten hier rond kunnen opzetten
Daarom zijn de huidige plannen onaanvaardbaar en moeten we met al onze energie als natuurbeweging hier neen tegen zeggen want ze betekenen het einde van het belangrijkste succesverhaal van natuurversterking gedreven vanuit vrijwilligheid en inzet van onderuit en dit in de verschillende gemeenten en buurten.

Inmiddels heeft Minister Schauvliege duidelijk gesteld dat ze nog niet gevat is door de plannen van de administratie en rekenen we ook vanuit Natuurpunt Oost-Brabant op Minister Schauvliege om deze voorstellen radicaal bij te stellen om dit werk naar de toekomst verder te kunnen zetten.

Bierbeek, 30 april 2015
Hugo Abts, Voorzitter Natuurpunt Oost Brabant